عوارض خروج از کشور چیست؟ صفر تا صد مبلغ و نحوه پرداخت 1403

عوارض خروج از کشور چیست و چرا پرداخت آن الزامی است؟

عوارض خروج از کشور یکی از قوانین مالیاتی و مرزی است که بر اساس آن، تمامی شهروندان ایرانی و همچنین اتباع خارجی مقیم ایران، برای خروج از مرزهای جمهوری اسلامی ایران ملزم به پرداخت مبلغ مشخصی هستند. این قانون با هدف مدیریت خروج ارز، تنظیم بودجه عمومی کشور و کنترل تردد مسافران در مرزهای هوایی، زمینی و دریایی وضع شده است.

بسیاری از مسافران تصور می کنند که این عوارض فقط مختص سفرهای خارجی تفریحی است، اما این قانون شامل تمامی انواع سفرها از جمله سفرهای کاری، تحصیلی، درمانی و حتی زیارتی (به جز موارد استثنا شده) می شود. عدم پرداخت این عوارض پیش از رسیدن به گیت خروجی فرودگاه یا پایانه های مرزی، مانع از خروج مسافر از کشور خواهد شد. بنابراین، آگاهی از قوانین، مبالغ و روش های پرداخت آن برای هر کسی که قصد سفر به خارج از کشور را دارد، یک ضرورت اساسی است.

تفاوت عوارض خروج از کشور با سایر هزینه های سفر: بسیاری از مسافران این عوارض را با هزینه های توسعه فرودگاهی یا عوارض بلیط اشتباه می گیرند. عوارض توسعه فرودگاهی مبلغی است که صرف نگهداری و توسعه زیرساخت های فرودگاه ها می شود و روی بلیط هواپیما کشیده می شود، اما عوارض خروج از کشور یک مالیات دولتی است که مستقیما به خزانه کشور واریز می شود و ربطی به شرکت هواپیمایی یا فرودگاه مقصد ندارد. همچنین، این مبلغ با هزینه ویزای کشور مقصد نیز تفاوت دارد و کاملا مستقل از آن است.

مبلغ عوارض خروج از کشور در سال 1403

مبلغ عوارض خروج از کشور هر ساله در جریان بررسی بودجه کل کشور تعیین و ابلاغ می شود. این مبلغ بر اساس نوع وسیله نقلیه (هوایی، زمینی، دریایی) و همچنین تعداد سفرهای مسافر در همان سال شمسی محاسبه می گردد. نکته بسیار مهم این است که مبنای محاسبه تعداد سفرها، سال شمسی است و با شروع سال جدید (اول فروردین ماه)، شمارش سفرها از صفر آغاز می شود.

در ادامه، جدول دقیق مبالغ عوارض خروج از کشور برای سال 1403 را مشاهده می کنید:

همان طور که در جدول بالا مشخص است، هزینه عوارض برای سفرهای زمینی و دریایی دقیقا نصف سفرهای هوایی در نظر گرفته شده است. همچنین، اگر مسافری در اسفند ماه سفر اول خود را انجام دهد و در فروردین ماه سال بعد سفر دوم را داشته باشد، سفر دوم به عنوان اولین سفر در سال جدید محاسبه شده و مشمول کمترین نرخ عوارض می شود.

چه کسانی از پرداخت عوارض خروج از کشور معاف هستند؟

قانون گذار برای برخی از گروه های خاص و در شرایط ویژه، معافیت هایی را برای پرداخت عوارض خروج از کشور در نظر گرفته است. این معافیت ها شامل موارد زیر می شود:

• زائران عتبات عالیات (کربلا و نجف) که به صورت زمینی و از طریق مرزهای رسمی کشور سفر می کنند، از پرداخت این عوارض معاف هستند.
• دانشجویان، اساتید و پژوهشگرانی که برای ادامه تحصیل یا ماموریت علمی به خارج از کشور اعزام می شوند، با ارائه تاییدیه از وزارت علوم یا وزارت بهداشت معاف خواهند بود.
• بیماران و همراهان آن ها که برای دریافت خدمات درمانی خاص به خارج از کشور سفر می کنند، در صورت داشتن تاییدیه وزارت بهداشت و درمان از پرداخت عوارض معاف هستند.
• دیپلمات ها، کنسول ها و کارمندان دولت که با ماموریت رسمی و دارای گذرنامه سیاسی یا خاص سفر می کنند.
• مرزنشینان و ساکنین مناطق مرزی که دارای پروانه مرزی معتبر هستند و در چارچوب قوانین خاص مرزنشینان تردد می کنند.
• کاروان های زیارتی و سیاحتی مجاز که تحت پوشش سازمان ها و نهادهای رسمی کشور سفر می کنند.
• ورزشکاران و هنرمندانی که به عنوان عضو تیم های ملی یا کاروان های رسمی فرهنگی برای مسابقات و جشنواره ها به خارج از کشور اعزام می شوند.

توجه داشته باشید که برای استفاده از هر یک از این معافیت ها، صرفا داشتن شرایط کافی نیست و مسافر باید مدارک و مستندات رسمی را به همراه داشته باشد و در هنگام ثبت نام بلیط یا عبور از گیت مرزی، آن ها را به ماموران گمرک و پلیس گذرنامه ارائه دهد.

آموزش گام به گام پرداخت آنلاین عوارض خروج از کشور

در گذشته، مسافران مجبور بودند برای پرداخت عوارض خروج از کشور در فرودگاه ها یا مرزها در صف های طولانی بایستند. اما امروزه با راه اندازی درگاه های الکترونیکی، این فرآیند به سادگی و در چند دقیقه از طریق گوشی همراه یا کامپیوتر قابل انجام است. برای پرداخت آنلاین مراحل زیر را دنبال کنید:

مرحله اول: ورود به درگاه رسمی
برای شروع، باید به درگاه رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران یا سامانه سازمان امور مالیاتی مراجعه کنید. آدرس این درگاه ها معمولا در سایت رسمی گمرک در دسترس است و نیازی به نصب اپلیکیشن خاصی نیست.

مرحله دوم: وارد کردن اطلاعات هویتی
پس از ورود به بخش پرداخت عوارض خروج از کشور، باید اطلاعات هویتی مسافر شامل کد ملی، شماره گذرنامه، تاریخ تولد و نام و نام خانوادگی را دقیقاً مطابق با اطلاعات درج شده در گذرنامه وارد کنید.

مرحله سوم: انتخاب نوع سفر و تعداد سفر
در این مرحله باید مشخص کنید که سفر شما هوایی است یا زمینی و دریایی. همچنین باید تعداد سفرهای خارجی شما در سال جاری را مشخص کنید تا سیستم به صورت خودکار مبلغ صحیح را محاسبه کند.

مرحله چهارم: پرداخت و دریافت رسید
پس از تایید اطلاعات، به درگاه بانکی هدایت می شوید. پس از پرداخت موفق، یک کد پیگیری و رسید الکترونیکی برای شما صادر می شود. حتما این رسید را ذخیره کرده و در صورت نیاز پرینت بگیرید.

نکات طلایی و اشتباهات رایج در پرداخت عوارض خروج

در طول فرآیند پرداخت و خروج از کشور، نکات ظریفی وجود دارد که نادیده گرفتن آن ها می تواند باعث اتلاف وقت یا حتی جا ماندن از پرواز شود. در ادامه به مهم ترین این نکات اشاره می کنیم:

پرداخت عوارض برای کودکان: بسیاری از والدین تصور می کنند که کودکان خردسال نیازی به پرداخت عوارض ندارند. این تصور کاملاً اشتباه است. قانون عوارض خروج از کشور شامل تمامی مسافران بدون در نظر گرفتن سن و سال می شود و برای نوزادان و کودکان نیز باید عوارض جداگانه پرداخت شود.

اشتباه در وارد کردن اطلاعات: اگر کد ملی یا شماره گذرنامه را حتی با یک رقم اشتباه وارد کنید، رسید صادر شده برای شما بی اعتبار خواهد بود و در فرودگاه اجازه خروج نخواهید داشت. دقت در وارد کردن اطلاعات حیاتی است.

لغو سفر و استرداد وجه: اگر پس از پرداخت عوارض، سفر شما به هر دلیلی لغو شود، امکان استرداد وجه وجود دارد اما این کار نیازمند طی کردن یک پروسه اداری و مراجعه حضوری به ادارات گمرک است. بنابراین، بهتر است پرداخت عوارض را به روزهای نزدیک به سفر موکول کنید.

تابعیت دوگانه: اگر دارای تابعیت دوگانه هستید و با گذرنامه ایرانی وارد کشور شده اید، برای خروج نیز باید از گذرنامه ایرانی استفاده کنید و عوارض خروج را بپردازید. سیستم مرزی بر اساس آخرین گذرنامه ورودی شما عمل می کند.

مسافران ترانزیت و توقف بین راهی: اگر در سفر خود به کشور ثالث، در یک فرودگاه بین راهی توقف دارید و از منطقه ترانزیت فرودگاه خارج نمی شوید، نیازی به پرداخت عوارض خروج از کشور برای آن توقف ندارید. عوارض خروج تنها یک بار و در هنگام خروج از مرزهای ایران محاسبه می شود.

سفر به جزایر کیش و قشم: بسیاری از افراد تصور می کنند که سفر به جزایر کیش و قشم به دلیل نیاز به گذرنامه، مشمول عوارض خروج از کشور می شود. این تصور اشتباه است. جزایر کیش و قشم بخش جدایی ناپذیر خاک ایران هستند و سفر به آن ها داخلی محسوب می شود. اما اگر از فرودگاه کیش یا قشم به سمت یک کشور خارجی پرواز کنید، باید عوارض خروج از کشور را در همان فرودگاه پرداخت کنید.

سوالات متداول درباره عوارض خروج از کشور

آیا مبنای محاسبه تعداد سفرها سال میلادی است یا شمسی؟
مبنای محاسبه تعداد سفرها و تعیین اینکه در سفر اول، دوم یا سوم قرار دارید، سال شمسی است. یعنی از اول فروردین تا پایان اسفند ماه.

اگر اینترنت فرودگاه قطع باشد و من عوارض را آنلاین پرداخت نکرده باشم چه می شود؟
در فرودگاه ها و مرزهای زمینی همچنان باجه های فیزیکی برای پرداخت عوارض وجود دارد، اما به دلیل شلوغی و احتمال قطعی سیستم، پرداخت آنلاین پیش از سفر بسیار امن تر و سریع تر است.

آیا دانشجویان بورسیه هم باید عوارض پرداخت کنند؟
خیر، دانشجویان بورسیه و اعزامی از طرف وزارتین در صورت ارائه نامه رسمی و تاییدیه معتبر، از پرداخت عوارض خروج از کشور معاف هستند.

آیا عوارض خروج از کشور شامل سفرهای داخلی می شود؟
خیر، این عوارض صرفاً مختص خروج از مرزهای بین المللی کشور است و سفرهای داخلی بین استان ها هیچ گونه عوارضی ندارند.

اگر گذرنامه من جدید شده باشد، آیا سابقه سفرهای قبلی من در سال جاری پاک می شود؟
خیر، سیستم گمرک بر اساس کد ملی افراد کار می کند و تغییر یا تعویض گذرنامه هیچ تاثیری در سوابق سفرهای شما و محاسبه تعداد سفرهایتان ندارد.

آیا اگر عوارض را پرداخت کنم اما پروازم کنسل شود، پولم برمی گردد؟
بله، امکان استرداد وجه وجود دارد اما این فرآیند نیازمند مراجعه حضوری به ادارات گمرک و طی کردن مراحل اداری است و به صورت آنی در حساب شما برگردانده نمی شود.

اگر در فرودگاه متوجه شوم عوارض را پرداخت نکرده ام چه باید بکنم؟
اگر پیش از پرواز متوجه این موضوع شدید، می توانید از طریق باجه های حضوری گمرک در فرودگاه یا همان لحظه به صورت آنلاین با گوشی همراه خود اقدام به پرداخت کنید. اما این کار ممکن است باعث تاخیر شما و استرس در لحظات آخر شود.