فرودگاه بین المللی آتاتورک استانبول از تاریخ 6 آوریل 2019 برای پروازهای مسافربری تجاری بسته شده است و تمام پروازهای مسافربری به فرودگاه جدید استانبول منتقل شده اند. زمین این فرودگاه در حال حاضر به بزرگترین پارک شهری استانبول به نام پارک ملت تبدیل شده و بخش هایی از آن نیز به موزه هوانوردی، مرکز بار و استودیوهای فیلم سازی اختصاص یافته است. اگر قصد سفر به استانبول را دارید، بلیت خود را برای فرودگاه جدید استانبول با کد IST رزرو کنید.
تاریخچه فرودگاه آتاتورک استانبول
فرودگاه آتاتورک که در گذشته با نام فرودگاه یشیلکوی نیز شناخته می شد، در بخش اروپایی استانبول و در منطقه باکرکوی قرار داشت. این فرودگاه برای دهه ها دروازه اصلی ورود به استانبول بود و سالانه میلیون ها مسافر از طریق آن وارد ترکیه می شدند. نام این فرودگاه به افتخار مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، انتخاب شده بود. تاریخچه این منطقه به دهه 1910 میلادی برمی گردد، زمانی که امپراتوری عثمانی یک پایگاه نظامی و هوایی کوچک در منطقه یشیلکوی احداث کرد. پس از تاسیس جمهوری ترکیه، این پایگاه به تدریج توسعه یافت و در سال 1953 به یک فرودگاه بین المللی تبدیل شد.
در اوج فعالیت، آتاتورک یکی از شلوغ ترین فرودگاه های اروپا از نظر تعداد پروازها بود، اما به دلیل محدودیت فضای فیزیکی و قرار گرفتن در بافت شهری، امکان توسعه بیشتر برای آن وجود نداشت. خیابان های اطراف فرودگاه همیشه با ترافیک سنگین مواجه بودند و صدای هواپیماها زندگی روزمره ساکنان منطقه را مختل کرده بود. این محدودیت ها در نهایت منجر به تصمیم گیری برای ساخت یک فرودگاه جدید و مدرن در خارج از بافت متراکم شهری شد.
چرا فرودگاه آتاتورک بسته شد؟
با افزایش بی رویه تعداد مسافران و محدودیت های زیرساختی، دولت ترکیه تصمیم به ساخت یک ابر فرودگاه جدید گرفت. پروژه فرودگاه جدید استانبول با ظرفیت پذیرش بیش از 200 میلیون مسافر در سال طراحی شد. در تاریخ 6 آوریل 2019، مرحله اول انتقال پروازهای مسافربری از فرودگاه آتاتورک به فرودگاه جدید استانبول آغاز شد. این انتقال بزرگترین جابجایی هوایی در تاریخ هوانوردی بود که در عرض 48 ساعت و با استفاده از صدها کامیون و هواپیمای باربری انجام شد. در نهایت تمام عملیات پروازی مسافران در این فرودگاه قدیمی متوقف گردید.
این تصمیم نه تنها برای حل مشکل ظرفیت، بلکه برای آزادسازی زمین های بسیار ارزشمند در نزدیکی مرکز شهر و تبدیل آن به یک فضای سبز بزرگ گرفته شد. منطقه ای که زمانی با آسفالت و بتن پوشیده شده بود، اکنون به یکی از بزرگترین ریه های تنفسی شهر استانبول تبدیل شده است.
وضعیت فعلی فرودگاه آتاتورک در سال 2025
امروزه اگر به محل فرودگاه آتاتورک سفر کنید، دیگر خبری از ترمینال های شلوغ مسافری نیست. دولت ترکیه و شهرداری استانبول برنامه های کلانی برای این منطقه 12 میلیون متر مربعی اجرا کرده اند و آن را به یک قطب فرهنگی، تفریحی و فناوری تبدیل کرده اند.
پارک ملت استانبول
بخش عمده ای از زمین های فرودگاه به پارک ملت استانبول تبدیل شده است. این پارک که یکی از بزرگترین پارک های شهری در اروپا محسوب می شود، شامل دریاچه های مصنوعی، مسیرهای دوچرخه سواری، فضاهای پیک نیک، زمین های ورزشی و باغ های موضوعی است. باندهای پرواز قدیمی که زمانی محل حرکت هواپیماهای غول پیکر بودند، اکنون به مسیرهای پیاده روی و دوچرخه سواری برای شهروندان تبدیل شده اند. این پارک به یکی از تفرجگاه های اصلی شهروندان استانبولی و حتی گردشگرانی که به دنبال فضایی آرام برای فرار از شلوغی شهر هستند، تبدیل شده است.
موزه هوانوردی و فضاهای فرهنگی
ترمینال بین المللی قدیمی و برخی از سازه های مرتبط با فرودگاه حفظ شده و به موزه هوانوردی و فضاهای فرهنگی تبدیل شده اند. در این بخش ها می توانید تاریخچه هوانوردی ترکیه، مدل های قدیمی هواپیماها و تجهیزات تاریخی فرودگاه را مشاهده کنید. برخی از هواپیماهای مسافربری قدیمی نیز در گوشه و کنار پارک به عنوان کافه یا فضای نمایشی بازسازی شده اند. همچنین برخی از hangar های بزرگ به استودیوهای فیلم سازی و مراکز تولید محتوای سینمایی تغییر کاربری داده اند تا استانبول را به یک قطب رسانه ای تبدیل کنند.
مرکز بار و فناوری
بخش هایی از فرودگاه نیز به عنوان مرکز حمل و نقل بار و یک منطقه فناوری و نوآوری در حال فعالیت هستند. این مناطق برای تجارت و لجستیک هوایی محدود همچنان کاربرد دارند، اما هیچ ارتباطی با مسافران عادی ندارند و برای عموم مردم قابل بازدید نیستند.
راهنمای فرودگاه جدید استانبول (IST)
از آنجا که تمام مسافران ایرانی و بین المللی اکنون از فرودگاه جدید استانبول استفاده می کنند، آشنایی با این فرودگاه بسیار ضروری است. فرودگاه جدید استانبول با کد یاتا IST در منطقه ارناوکوی و در بخش اروپایی شهر قرار دارد. این فرودگاه یکی از مدرن ترین و بزرگترین فرودگاه های جهان است و به عنوان یک فرودگاه هوشمند شناخته می شود.
امکانات فرودگاه جدید استانبول
این فرودگاه دارای 5 ترمینال اصلی است که در فاز اول فقط یک ترمینال بزرگ با ظرفیت 90 میلیون مسافر فعال است. امکانات رفاهی شامل هتل های ترانزیتی مانند YOTEL، مراکز خرید لوکس، رستوران های متنوع، سالن های استراحت، مسجد بزرگ و اینترنت رایگان پرسرعت در تمام نقاط ترمینال است. طراحی داخلی آن ترکیبی از معماری مدرن و المان های سنتی ترکیه است. سقف های بلند، نورگیری طبیعی و سیستم های تهویه پیشرفته از ویژگی های بارز این سازه است.
تجربه خرید و غذا در فرودگاه جدید استانبول
فرودگاه جدید استانبول تنها یک نقطه عبور نیست، بلکه خود یک مقصد تجاری و تفریحی محسوب می شود. در این فرودگاه صدها فروشگاه از برندهای معتبر جهانی و ترکیه ای حضور دارند. از پوشاک و لوازم آرایشی گرفته تا سوغاتی های محلی ترکیه. اگر زمان ترانزیت طولانی دارید، می توانید از منطقه Duty Free خرید کنید. همچنین از نظر غذایی، این فرودگاه طیف وسیعی از رستوران ها و کافه ها را در اختیار مسافران قرار می دهد. از فست فودهای سریع تا رستوران های نشسته با منوی ترکی، کباب ها و غذاهای دریایی. قیمت غذاها در فرودگاه نسبت به مرکز شهر بالاتر است، اما کیفیت و تنوع آن برای یک وعده غذایی در سفر قابل قبول است.
مسیرهای دسترسی از فرودگاه جدید به مرکز شهر
برای رفتن از فرودگاه جدید استانبول به مرکز شهر (منطقه تکسیم، سلطان احمد، بشیکتاش و غیره) چندین گزینه وجود دارد:
1. اتوبوس های هاواایست (Havaist): این اتوبوس ها در طبقات مختلف ترمینال حضور دارند و شما را به نقاط اصلی شهر می رسانند. بلیت آن ها را می توانید از دستگاه های خودپرداز داخل ترمینال یا به صورت آنلاین تهیه کنید.
2. مترو (M11): خط مترو M11 فرودگاه را به شبکه متروی استانبول متصل می کند. این سریع ترین و ارزان ترین راه برای رسیدن به مرکز شهر است، اما ممکن است نیاز به تعویض خط در ایستگاه کاقیثانه داشته باشید.
3. تاکسی: تاکسی های رسمی زرد رنگ در خروجی ترمینال منتظر مسافران هستند. حتما از تاکسی های رسمی استفاده کنید و از راننده بخواهید تاکسی متر را روشن کند تا هزینه اضافی پرداخت نکنید.
اشتباهات رایج مسافران در مورد فرودگاه آتاتورک
با وجود گذشت چند سال از بسته شدن فرودگاه آتاتورک، هنوز هم برخی از مسافران دچار اشتباه می شوند.
اول اینکه هرگز بلیت پروازی را با مقصد فرودگاه آتاتورک (کد قدیمی ISL) رزرو نکنید، زیرا چنین پروازی وجود ندارد. تمام پروازهای مسافربری با کد IST انجام می شوند.
دوم اینکه اگر در نقشه های قدیمی یا راهنماهای گردشگری قدیمی نام آتاتورک را دیدید، بدانید که مربوط به گذشته است و برای مسیریابی امروز کاربردی ندارد.
سوم اینکه هتل های اطراف فرودگاه آتاتورک که در گذشته برای ترانزیت مسافران مناسب بودند، اکنون کاربری خود را از دست داده اند و اگر به دنبال هتل نزدیک فرودگاه هستید، باید در منطقه فرودگاه جدید استانبول اقامتگاه رزرو کنید.
مقایسه فرودگاه آتاتورک و فرودگاه جدید استانبول
برای درک بهتر تغییرات، مقایسه این دو فرودگاه در یک نگاه بسیار مفید است.
| ویژگی | فرودگاه آتاتورک (قدیمی) | فرودگاه جدید استانبول (IST) |
|---|---|---|
| وضعیت فعلی | بسته شده (تبدیل به پارک و موزه) | فعال (میزبان تمام پروازهای مسافری) |
| کد یاتا | ISL (غیرفعال) | IST |
| موقعیت مکانی | منطقه باکرکوی (نزدیک به مرکز شهر) | منطقه ارناوکوی (دورتر از مرکز شهر) |
| ظرفیت سالانه | حدود 70 میلیون مسافر (در اوج) | 200 میلیون مسافر (در تکمیل نهایی) |
| دسترسی به مترو | داشت (خط M1) | دارد (خط M11) |
نکات مهم برای مسافران ایرانی در فرودگاه استانبول
هنگام سفر از ایران به استانبول و استفاده از فرودگاه جدید، رعایت چند نکته به شما کمک می کند تا سفر بی دردسری داشته باشید.
ابتدا زمان کافی برای چک این و تحویل بار در نظر بگیرید. فرودگاه جدید استانبول بسیار بزرگ است و پیاده روی از گیت های ورودی تا گیت های پرواز ممکن است زمان بر باشد. حتما حداقل سه ساعت قبل از پروازهای بین المللی در فرودگاه حاضر شوید.
دوم اینکه اگر پرواز ترانزیتی دارید، حتما ترمینال و گیت پرواز بعدی خود را روی تابلوهای راهنما چک کنید، زیرا فاصله گیت ها در این فرودگاه زیاد است و ممکن است نیاز به استفاده از شاتل های داخلی داشته باشید.
سوم اینکه برای خرید سیم کارت ترکیه یا تبدیل ارز، بهتر است مقدار کمی پول را در فرودگاه تبدیل کنید و برای مبالغ بیشتر از صرافی های مرکز شهر استفاده کنید، زیرا نرخ تبدیل در فرودگاه کمی نامناسب تر است.
در نهایت، اگر نیاز به کمک دارید، باجه های اطلاعات فرودگاه که با علامت i آبی رنگ مشخص شده اند، در تمام نقاط ترمینال حضور دارند و پرسنل آن ها به زبان انگلیسی مسلط هستند.
جمع بندی
فرودگاه بین المللی آتاتورک استانبول دیگر یک فرودگاه فعال برای مسافران نیست و به بخشی از تاریخ این شهر تبدیل شده است. تبدیل این فرودگاه به پارک ملت استانبول، یکی از بزرگترین پروژه های بازآفرینی شهری در جهان است که فضای سبز و تفرجگاه های بی نظیری را برای شهروندان فراهم کرده است. مسافران ایرانی که به استانبول سفر می کنند، باید تمام برنامه ریزی های خود را بر اساس فرودگاه جدید استانبول با کد IST انجام دهند. با آگاهی از امکانات این فرودگاه جدید و مسیرهای دسترسی آن، می توانید سفری راحت و بدون استرس را تجربه کنید و از زیبایی های شهر استانبول لذت ببرید.